روان سنجی

آزمون های روانشناختی، مجموعه ای از ابزارها می باشند که به منظور بررسی ویژگی های فردی از قیبل هوش و استعداد، دقت و تمرکز، یادگیری، حافظه ، ویژگی های شخصیت و… یا مسائل مرتبط با سلامت روان نظیر اضطراب، استرس، افسردگی، وسواس و … طراحی شده اند. این ابزارها قادرند اطلاعات بسیار مفید و معتبری در مورد مسائل بررسی شده در اختیار متخصصین قرار داده تا آنها بتوانند با توجه به نتایج آزمون ها، برنامه ریزی های آموزشی و درمانی خاصی متناسب با ویژگی های فردی انجام دهند.

کلینیک علوم رفتاری و روان پزشکی بالینی راستین، با بهره گیری از یافته های علمی و پژوهشی روانشناختی اقدام به تهیه و اجرای آزمون های روانشناختی زیر با هدف ارائه تشخیص های دقیق تر و برنامه ریزی های مناسبتر نموده است.  این آزمون ه به صورت گروه بندی موضوعی و سنی ارائه می شوند

 

روانسنجی

کلینیک راستین با بهره گیری از آخرین یافته های روانشناسی، اقدام به تهیه و اجرای مجموعه ای از بهترین آزمون های روانشناختی نموده است. این آزمون در دو گروه سنی کودکان و نوجوانان و بزرگسالان اجرا می شوند و به بررسی مسائل مختلفی از قبیل هوش و استعداد، یادگیری، حافظه، سلامت روان (اضطراب، افسردگی، استرس، وسواس و…)، شخصیت، هوش هیجانی، سلامت خانواده و روابط زناشویی می پردازند.

این آزمون های به تفکیک گروه سنی به شرح زیر می باشند.

الف) آزمونهای ویژه کودکان و نوجوانان:

1- هوش و استعداد (آزمون هوشی وکسلر- 4 تا 16 سال در دو فرم):

آزمون هوش وکسلر شناخته شده ترین و معتبرترین آزمون هوش در حال حاضر در دنیا می باشد. این آزمون آخرین نسخه تجدید نظر شده هوش وکسلر می باشد که طیف بسیار گسترده ای از مهارت ها، توانایی ها و استعداد ها را در فرد مورد بررسی قرار میدهد از قبیل:

ü      درک مطلب

ü      استدلال کلامی و تصویری

ü      استعداد و یادگیری

ü      عقب ماندگی ذهنی

ü      حافظه و یادگیری

ü      توجه  و تمرکز

ü      مهارت های ریاضی

ü      حافظه بصری

ü      حل مساله

ü      تفکر انتزاعی

 

 

 

 

2- بررسی ADHD، اختلال در دقت و تمرکز(آزمون IVA– 6 سال به بالا):

IV، یک آزمون پیوسته دیداری شنیداری 13 دقیقه ای است که دو عامل اصلی یعنی کنترل واکنش و توجه را مورد ارزیابی قرار می دهد. آزمونIVA  بر مبناي راهنماي تشخيصي و آماري اختلالات رواني DSM-IV تدوین شده و به تشخيص و تفكيك انواع  ADHD  شامل نوع کمبود توجه، نوع بيش فعال(تکانشگر)، نوع ترکیبی و نوع  ناشناخته (NOS)، می پردازد. این آزمون علاوه بر اینکه یکی از دقیق ترین آزمون ها برای تشخیص ADHD است، به طور دقیق به تفکیک 5 نوع توجه شامل توجه متمرکز، توجه مداوم، توجه انتخابی، توجه تقسیم شده و جابجایی توجه در دو سطح دیداری و شنیداری نیزمی پردازد. بعلاوه از نتایج آزمون برای بررسي مشكلات و اختلالات ديگری نظير مشكلاتِ خود كنترليِ مرتبط با جراحت سر، اختلالات خواب، افسردگي، اضطراب، اختلالات يادگيري، زوال عقل و مشكلات پزشكي ديگر،  استفاده مي شود.  اين آزمون براي افراد 6 سال به بالا و بزرگسالان قابل اجرا مي باشد.

3- آزمون ASEBA (بررسی مسائل رفتاری- 5/1 تا 18 سال در سه فرم ):

سیستم ارزیابی آخنباخ، یک نوع سیستم ارزیابی رفتاری بوده که می تواند به شکل کاملا استاندارد ارزیابی دقیقی از ابعاد رفتاری، هیجانی/عاطفی و اجتماعی به عمل آورد. این نسخه از آزمون توسط والدین در مورد کودک تکمیل می گردد. بعلاوه این سیستم قادر است اطلاعات دقیق و جزئی متعددی در حوزه های زیر ارائه دهد:

ü      اختلالات عاطفی نظیر افسردگی

ü      اختلالات اضطرابی

ü      اختلالات روان تنی

ü      اختلال نقص توجه / بیش فعالی

ü      اختلال رفتار مقابله ای

ü      اختلال سلوک

ü      اختلال یادگیری

ü      مشکلات تفکر

ü      مشکلات دقت و تمرکز (اختلال نقص در توجه)

ü      مشکلات و مهارت های اجتماعی

ü      شایستگی های فردی

 

4- ارزیابی مشکلات خلقی و مسائل عاطفی (آزمون افسردگی کودکان ماریوکواکس (CDI-II)5 تا 16 سال)

آزمون افسردگی ماریاکواکس یکی از پر استفاده ترین آزمون هایی است که برای بررسی افسردگی در کودکان مورداستفاده قرار می گیرد. این آزمون به بررسی مسائلی از قبیل خلق منفی، فقدان تجربه لذت، مشکلات بین فردی، ناکارآمدی و مشکل در عزت نفس را در کودکان طی دو هفته اخیر بررسی میکند.

 

5- ارزیابی مشکلات اضطرابی (آزمون اضطراب اسپنز (SCAS)- 5 تا 16 سال)

مقياس اضطراب کودکان اسپنس برای ارزيابی شدت علائم اضطراب طراحی شده که با علائم اختلال اضطراب پيشنهاد شده در DSM همخوانی دارد.اين مقياس 6 بعد از اضطراب را شامل اضطراب فراگير، حمله وحشتزدگی/ ترس از مکانهای باز، اضطراب اجتماعی، اضطراب جدايی، اختلال وسواس فکری عملی و ترس از آسيبهای جسمی ارزيابی می‌کند.


ب) آزمونهای ویژه بزرگسالان:

1- هوش و استعداد (آزمون هوشی وکسلر- 16 سال به بالا):

آزمون هوش وکسلر شناخته شده ترین و معتبرترین آزمون هوش در حال حاضر در دنیا می باشد. این آزمون آخرین نسخه تجدید نظر شده هوش وکسلر می باشد که طیف بسیار گسترده ای از مهارت ها، توانایی ها و استعداد ها را در فرد مورد بررسی قرار میدهد از قبیل:

ü      درک مطلب

ü      استدلال کلامی و تصویری

ü      استعداد و یادگیری

ü      عقب ماندگی ذهنی

ü      حافظه و یادگیری

ü      توجه  و تمرکز

ü      مهارت های ریاضی

ü      حافظه بصری

ü      حل مساله

ü      تفکر انتزاعی

 

2- بررسی ADHD، اختلال در دقت و تمرکز(آزمون IVA– 6 سال به بالا):

IV، یک آزمون پیوسته دیداری شنیداری 13 دقیقه ای است که دو عامل اصلی یعنی کنترل واکنش و توجه را مورد ارزیابی قرار می دهد. آزمونIVA  بر مبناي راهنماي تشخيصي و آماري اختلالات رواني DSM-IV تدوین شده و به تشخيص و تفكيك انواع  ADHD  شامل نوع کمبود توجه، نوع بيش فعال(تکانشگر)، نوع ترکیبی و نوع  ناشناخته (NOS)، می پردازد. این آزمون علاوه بر اینکه یکی از دقیق ترین آزمون ها برای تشخیص ADHD است، به طور دقیق به تفکیک 5 نوع توجه شامل توجه متمرکز، توجه مداوم، توجه انتخابی، توجه تقسیم شده و جابجایی توجه در دو سطح دیداری و شنیداری نیزمی پردازد. بعلاوه از نتایج آزمون برای بررسي مشكلات و اختلالات ديگری نظير مشكلاتِ خود كنترليِ مرتبط با جراحت سر، اختلالات خواب، افسردگي، اضطراب، اختلالات يادگيري، زوال عقل و مشكلات پزشكي ديگر،  استفاده مي شود.  اين آزمون براي افراد 6 سال به بالا و بزرگسالان قابل اجرا مي باشد.

 

3- آزمون ASEBA (بررسی مسائل رفتاری- 18 سال تا 80 سال):

سیستم ارزیابی آخنباخ، یک نوع سیستم ارزیابی رفتاری بوده که می تواند به شکل کاملا استاندارد ارزیابی دقیقی از ابعاد رفتاری، هیجانی/عاطفی و اجتماعی به عمل آورد. این نسخه از آزمون توسط والدین در مورد کودک تکمیل می گردد. بعلاوه این سیستم قادر است اطلاعات دقیق و جزئی متعددی در حوزه های زیر ارائه دهد:

ü      اختلالات عاطفی نظیر افسردگی

ü      اختلالات اضطرابی

ü      اختلالات روان تنی

ü      اختلال نقص توجه / بیش فعالی

ü      اختلال رفتار مقابله ای

ü      اختلال سلوک

ü      اختلال یادگیری

ü      مشکلات تفکر

ü      مشکلات دقت و تمرکز (اختلال نقص در توجه)

ü      مشکلات و مهارت های اجتماعی

ü      شایستگی های فردی

 

4- بررسی اختلالات اضطرابی

به منظور ارزیابی اختلالات اضطرابی (از قبیل ترس و نگرانی، استرس، هراس، آشفتگی ذهنی و..) از آزمون های زیر استفاده میگردد:

آزمون اضطراب بک (BAI)

آزمون اضطراب بک به ارزیابی شدت و علائم اضطراب در نوجوانان و بزرگسالان می پردازد. این آزمون یکی از پرکاربردترین آزمون ها برای  بررسی اضطراب بوده و شامل 21 سوال می باشد.

 

آزمون استرس، اضطراب و افسردگی (DASS-21)

آ زمون DASS-21  فرمی کوتاه از پرسشنامه ای با همین نام است که به ارزیابی علائم اضطراب، افسردگی و استرس به صورت همزمان و در ارتباط با یکدیگر می پردازد. این پرسشنامه به طور کلی اطلاعات مفیدی درباره حالات هیجانی فرد به دست میدهد و شامل 21 سوال است.

 

3- اختلالات وسواسی (آزمون وسواس فکری/عملی یل براون (YBOCS))

آزمون وسواس فکری عملی ییل براون برای بررسی شدت و نوع وسواس های فکری و اجبارهای عملی در بزرگسالان طراحی شده است.

این آزمون قادر است دامنه وسیعی از وسواس های فکری نظیر وسواس های پرخاشگرانه، وسواس های آلودگی، جنسی، احتکار، وسواس مذهبی و تقارن و همچنین دامنه وسیعی از اجبارهای وسواسی نظیر وسواس های جسمانی، اجبارهای نظافت و شستشو، اجبارهای وارسی کردن، شمارش، نظم و ترتیب، احتکار و… را بررسی نماید. در کنار این علائم، این آزمون به بررسی شدت وسواس ها، اضطراب ناشی از آن ها، توانایی کنترل وسواس ها، تداخل در زندگی روزمره و … نیز می پردازد.

 

4-اختلالات خلقی

به منظور ارزیابی علائم اختلالات خلقی و عاطفی (مشکلات عاطفی، احتمال خودکشی، افسردگی اساسی،مانیک و اختلال دو قطبی) از آزمون های زیر استفاده میگردد:

آزمون افسردگی بک (BDI)

آزمون افسردگی بک یکی از پر استفاده ترین آزمون هایی است که برای بررسی افسردگی در بزرگسالان مورداستفاده قرار می گیرد. این آزمون دارای 21 سوال بوده و 21 بعد از علائم افسردگی را طی دو هفته در مراجع مورد بررسی قرار میدهد.

 

 

آزمون استرس، اضطراب و افسردگی (DASS-21)

آزمون DASS-21  فرمی کوتاه از پرسشنامه ای با همین نام است که به ارزیابی علائم اضطراب، افسردگی و استرس به صورت همزمان و در ارتباط با یکدیگر می پردازد. این پرسشنامه به طور کلی اطلاعات مفیدی درباره حالات هیجانی فرد به دست میدهد و شامل 21 سوال است.

 

5-اختلالات سوء مصرف مواد (آزمون گرایش به مصرف مواد(SASSI))

 

6-سلامت روان

1-مقیاس چند وجههی بالینی میلون(MCMI-III)

پرسشنامه چند محوری بالینی میلون، یک پرسشنامه خودسنج استاندارد شده است که دامنه گسترده ای از اطلاعات مربوط به شخصیت، سازگاری هیجانی و نگرش مراجعان را می سنجد. این پرسشنامه برای افراد بالای 18 سال طراحی شده است. این پرسشنامه بعد از آزمون MMPI معتبرترین آزمونی است که مورد استفاده متخصصان قرار گرفته و برای بررسی اختلالات شخصیت و نشانه های که اغلب با این اختلالات همراه هستند، آسیب شناسی شخصیت، نشانگان بالینی و نشانگان شدید به کار می رود.

 

2- آزمون SCL90

آزمون SCL-90  براي ارزشيابيِ علائم رواني و  براي نشان دادن جنبه هاي روانشناختي بيماران جسمي و رواني طرح ريزي گرديده است.

90 ماده اين آزمون 9 بعد مختلف شكايات جسماني، وسواس و اجبار، ‌حساسيت در روابط متقابل، ‌افسردگي، اضطراب، پرخاشگري، ترس مرضي، افكار پارانوئيدي و روانپريشي را در بر مي گيرد. نمره گذاري و تفسير آزمون بر اساس سه شاخص ضريب كلي علائم مرضي، ‌معيار ضريب ناراحتي و جمع علائم مرضي به دست مي آيد.

این ازمون  يكي از پر استفاده ترين آزمون هایی است كه علاوه بر استفاده براي بيماران رواني، در مورد معتادين به الكل، مواد مخدر، ناتواني هاي جسمي، بيماران سرطاني، مبتلايان به نارسايي قلب، بيماران با ناراحتي هاي شديد جسمي و افرادي كه نيازمند مشاوره بوده و يا به عنوان يك وسيله سرند و تشخيص با موفقيت به كار گرفته شده است. 

 

7- ویژگی های شخصیت و اختلالات شخصیت:

1- آزمون اختلالات شخصیت هایلر(PDQ-R)

پرسشنامه اختلالات شخصیت یکی از مناسبترین آزمون ها برای بررسی دقیق اختلالات شخصیت است. این پرسشنامه براساس راهنمای تشخیصی و اماری اختلالات روانی انجمن روانشناسی امریکا- ویراست چهارم (DSM-V)  طراحی شده و قادر است 12 نوع اختلال شخصیت را با دقت بسیار بالا مورد بررسی قرار داده و از نتایج آن برای تعیین تشخیص های بالینی استفاده فراوانی می شود.

 

2-پرسشنامه ویژگی های شخصیت(BFI)

امروزه يكي از موضوعات اصلي روان‌شناسي، بررسي شخصيت و موضوعات مرتبط به آن مي‌باشد. روان‌شناسان شخصيت پس از سالها بررسي و تحقيق و استفاده از روش‌هاي مختلف، توانسته‌اند به موفقيت‌هاي زيادي در اين زمينه دست يابند. اين روان‌شناسان معتقدند كه علي‌رغم تغييرات بسيار زياد افراد در طول زندگي، 5 بعد شخصيت وجود دارد كه در تمام طول زندگي نسبتاً ثابت مي‌مانند. اين 5 بعد، جهان شمول هستند و در همه فرهنگ‌ها و اقوام جهان وجود دارند. اين 5 بعد عبارتند از: برون‌گرايي، توافق، مسئوليت‌پذيري، ثبات هيجاني و گشودگي به تجربه. در زمينه ارزيابي اين ابعاد پرسش‌نامه‌هاي زيادي به وجود آمده است. يكي از مشهورترين و پركاربردترين اين پرسش‌نامه‌ها، پرسش‌نامه شخصيتي (Big5) مي‌باشد. اين پرسش‌نامه با 44 سؤال، 5 بعد شخصيت فرد را مورد ارزيابي و بررسي قرار مي‌دهد.

 

3-آزمون مقیاس چند وجههی مینه سوتا (MMPI-II)

پرسشنامه شخصیت چند وجههی مینه سوتا پرسشنامه ای برای بررسی دامنه گسترده ای از ویژگی های شخصیتی است که توسط خود فرد تکمیل می گردد. این آزمون یکی از پرکاربردترین آزمون های شخصیتی بالینی بوده و ازاعتبار بسیار بالایی نیز برخوردار است. نسخه بلند آن 10 مقیاس شخصیتی و بالینی و 3 مقیاس اصلاح را بررسی می کند و نسخه کوتاه آن 8 مقیاس شخصیتی و بالینی و 3 مقیاس اصلاح را بررسی می کند.

 

8-اختلالات خواب (پرسشنامه اختلالات خواب پترزبورگ (PSQI))

آزمون ارزیابی کیفیت خواب پترزبورگ به منظور بررسی کیفیت خواب و اختلال در خواب طراحی شده است. این آزمون دارای اعتبار بالایی بوده و کیفیت خواب را در 7 حوزه مورد بررسی قرار میدهد. کیفیت کلی خواب، مشکل در به خواب رفتن، مدت زمان خواب، کارایی  مفید بودن خواب، آشفتگی در خواب، استفاده از دارو برای به خواب رفتن و ایجاد اختلال در کارکردهای روزانه ابعادی هستند که توسط این پرسشنامه مورد بررسی قرار میگیرند.

 

9- سلامت جنسی

بسته ارزیابی جنسی به منظور بررسی سلامت جنسی زوجین طراحی شده است. در این بسته ارزیابی عملکردهای فیزیولوژیک جنسی (پاسخ های جنسی)، عملکرد شناختی جنسی، عوامل پزشکی موثر بر کارکرد جنسی، روابط زناشویی، سازگاری زناشویی، روابط صمیمانه و عاطفی، صمیمیت، سلامت روان و عوامل احتمالی موثر بر کارکرد جنسی مورد بررسی قرارمی گیرند.

 

10- بسته ارزیابی قبل از ازدواج

 

این بسته به ارزیابی مولفه های متعددی از قبیل ویژگی های شخصیت، انتظارات جنسی، مهارت های عاطفی و ارتباطی، توانایی های سازگاری زناشویی، سلامت روان و طیف گسترده ای از مسائلی می پردازد که می تواند نقش موثری در شکل دادن به یک زندگی موفقیت آمیز داشته باشد.

 

 

آزمون های ویژه کودکان

حوزه

آزمون

گروه سنی

مدت زمان اجرا

هزینه (تومان)

هوش، استعداد و یادگیری

آزمون هوش وکسلر

4 تا 6 سال

100 دقیقه

100000

آزمون هوش وکسلر

6 تا 16 سال

100 دقیقه

100000

آزمون CPM/SPM

5 تا 18 سال

10 دقیقه

20000

آزمون LDQ

5 تا 16 سال

20 دقیقه

30000

مولفه های شناختی

آزمون COG(دقت و توجه)

4 سال به بالا

10 دقیقه

20000

آزمون HKSD (عملکرد کلی)

4 تا 12 سال

15 دقیقه

25000

آزمون CORSI (حافظه فضایی/دیداری)

5 سال به بالا

15 دقیقه

20000

آزمون NVLT (حافظه دیداری)

5 سال به بالا

10 دقیقه

20000

آزمون TOL-F (عملکرد اجرایی)

4 تا 16 سال

10 دقیقه

25000

آزمون IVA (دقت و توجه، ADHD)

5 سال به بالا

25 دقیقه

50000

مشکلات رفتاری

چک لیست رفتاری کودکانCBCL

5/1 تا 5 سال

30 دقیقه

50000

چک لیست رفتاری کودکانCBCL

5 تا 11 سال

30 دقیقه

50000

چک لیست رفتاری کودکان YSR

11 تا 18 سال

30 دقیقه

50000

اختلالات اضطرابی و خلقی کودکان

آزمون CDI-II (افسردگی کودکان)

5 تا 16 سال

25 دقیقه

25000

آزمون اسپنز(اضطراب)

5 تا 16 سال

25 دقیقه

25000

 

آزمون های ویژه بزرگسالان

حوزه

آزمون

گروه سنی

مدت زمان اجرا

هزینه (تومان)

هوش و استعداد

آزمون هوش وکسلر

16 سال به بالا

100 دقیقه

10000

آزمون SPMLS

18 سال به بالا

10 دقیقه

20000

مولفه های شناختی

آزمون AHA(کارکردهای شناختی)

16 سال به بالا

20 دقیقه

25000

آزمون NVLT(حافظه دیداری)

16 سال به بالا

10 دقیقه

20000

آزمون CORSI (حافظه دیداری/ فضایی)

16 سال به بالا

15تا 20 دقیقه

20000

آزمون IVA(دقت و توجه، ADHD)

16 سال به بالا

20 دقیقه

50000

اختلالات روانی

چک لیست رفتاری بزرگسالان ASR

18 سال به بالا

30 دقیقه

50000

MCMI  (سلامت روان)

18 سال به بالا

45 دقیقه

35000

MMPI  کوتاه و بلند(ویژگی های شخصیت)

16 سال به بالا

20 تا 60 دقیقه

25000-60000

SCL90 (سلامت روان)

16 سال به بالا

20 دقیقه

25000

BDI(افسردگی)

18 سال به بالا

10 دقیقه

20000

BAI(اضطراب)

18 سال به بالا

10 دقیقه

20000

DASS-21 (اضطراب، افسردگی، استرس)

18 سال به بالا

10 دقیقه

20000

YBOCS(وسواس فکری و عملی)

18 سال به بالا

45 دقیقه

40000

PDQ(اختلالات شخصیت)

18 سال به بالا

30 دقیقه

40000

NEO-PI/Big5(صفات شخصیت)

18 سال به بالا

15 دقیقه

65000

PSQI(اختلالات خواب)

18 سال به بالا

15 دقیقه

25000

Mississippi(PTSD در جانبازان)

18 سال به بالا

20 دقیقه

30000

SASSI(گرایش به اعتیاد)

18 سال به بالا

25 دقیقه

30000

رضایت زناشویی انریچ

18 سال به بالا

20 دقیقه

35000

سازگاری زناشویی (Dyadic)

18 سال به بالا

15 دقیقه

35000

Sexual Health(سلامت جنسی)

18 سال به بالا

150 دقیقه

150000

هویت و گرایش جنسی(GID-SOI)

16 سال به بالا

30 دقیقه

40000